Thoái hóa xương đốt sống (THCS) là một bệnh rất phổ quát, gặp cả ở nam và nữ giới, nhưng đặc biệt hay gặp ở những cá nhân cao tuổi. Là thương tổn mãn tính dạng thoái hóa của các thân đốt sống và đĩa cột sống nằm giữa các đốt sống cùng các dây chằng cột sống. Nếu để lâu không được để ý chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê buốt tứ chi, teo cơ, đi lại ngặt nghèo hoặc liệt các chi không hoạt động được.

thoai-hoa-cot-song-co

     Đoạn cột sống hay bị thoái hóa nhất là cột sống cổ và cột sống dây lưng – là những vùng linh hoạt nhất của cột sống, nhưng hay phải chịu tải trọng và phải cử động nhiều nhất. Đĩa đốt sống nằm giữa song thân đốt sống bị tổn thương trước tiên. Từ độ tuổi ngoài 30, đĩa đệm bắt đầu bị thoái hóa, nhân nhày sẽ bị mất nước, vòng sợi xung quanh nhân nhày bị rách, đĩa xương sống bị thoát vị, xẹp xuống, có thể thoát vị ra phía sau thân đốt sống, gây gây áp lực tâm thần, gây đau và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đi lại cũng như sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân. Mâm đốt sống bị xơ, rìa mâm sống mọc ra các gai cột sống. Cơ cạnh cột sống cũng bị co cứng, dây chằng cạnh cột sống cũng bị co kéo quá mức, là nguyên nhân gây ra cột sống bị biến dạng, thường bị vẹo về một phía.
Nguyên nhân chính của vôi hóa xương đốt sống
lý do chính THCS là do tuổi tác; không những thế còn do chấn thương như sau ngã, tai nạn và do nghề phải dùng nhiều cột sống như mang vác, bưng bê, nhấc xách các đồ vật; do thiếu dinh dưỡng hoặc một vài bệnh cột sống mắc phải như viêm đốt sống đĩa đốt sống, đau tâm thần tọa, dị dạng cột sống… Vả lại, những cá nhân bị béo phì, đái tháo đường, suy giáp, cường cận giáp, gút cũng dễ mắc THCS sớm. Một số nhân tố khiến quá trình thoái hóa khớp xảy ra nhanh hơn là di truyền (ba má có người bị thoái hóa khớp); dinh dưỡng (ăn uống không chất dinh dưỡng để xây dựng khung xương khớp hoàn chỉnh); cần lao khó nhọc từ bé, mang vác vật nặng, tập các dạng thể thao nặng làm tăng trọng tải lên khớp và là nguyên nhân gây ra khớp bị thoái hóa sớm; thiếu vận động kéo dài như đứng quá lâu, ngồi nhiều vô kể hoặc luôn phải làm việc ở một phong thái gò bó cũng là yếu tố nguy cơ gây THCS.
     Đối với thoái hóa xương cột sống lưng dưới, có 3 thể lâm sàng lệ thuộc vào chừng độ thương tổn của đĩa đệm:
Thể thứ nhất là đau ê ẩm vùng lưng cấp tính. Đau xuất hiện sau một động tác mạnh, đột ngột và trái dáng vẻ. Bệnh nhân có dáng vẻ chống đau như lòm khòm, trệch cột sống. Đau có thể khỏi dần sau 1 – 2 tuần.
Thể thứ hai là đau thắt lưng kinh niên, thường đau âm ỉ vùng dây lưng, hay bị tái phát do đĩa xương sống thoái hóa nhiều, sức đàn hồi của đĩa đốt sống kém, giảm năng lực chịu lực, có phần trồi ra phía sau kích thích các nhánh tâm thần.
Thể thứ ba là đau thắt lưng kết hợp với đau thần kinh tọa một hay hai bên. Bệnh nhân đau cột sống thắt lưng, lan xuống mông, mặt sau ngoài đùi, khoeo, cẳng chân, có thể lan xuống tận gót chân hay các ngón chân. Nếu bị vôi hóa xương đốt sống cổ thì đau đốn ở vùng cổ gáy. Đau có thể lan lên phía sau đầu hay thậm chí đau phía hốc mắt (bệnh nhân có thể thấy nuốt khó, thường được hay chẩn đoán nhầm là loạn cảm họng). Khi có dấu hiệu chèn lấn rễ thần kinh cánh tay thì thấy đau đốt sống cổ lan xuống vai, tay. Nếu để lâu không được chú tâm chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê buốt, teo cơ tay, do tổn thương các rễ tâm thần cổ chi phối cánh tay. Một vài người bệnh có thể bị liệt khi bị chèn ép tủy cổ. Cảm giác khó chịu khiến bệnh nhân mất ăn mất ngủ, gầy sút và có tâm lý buồn rầu, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc.

 Cần làm gì khi bị THCS?
Khi đau thắt lưng cấp, bệnh nhân cần nằm nghỉ tại giường trong vài ngày, sử dụng các thuốc giảm đau như paracetamol, thuốc kháng viêm non – steroid như ibuprofen, celebrex, thuốc tăng cường sụn khớp như glucosamin sulfat… (Uống thuốc sau khi ăn và uống với nhiều nước để tránh tác dụng phụ trên đường tiêu hóa). Có thể massage, bấm huyệt khoan khoái vùng cột sống bị tổn thương phối hợp vật lý trị liệu như  đắp paraffin, hồng ngoại, túi chườm… Khi đi lại, cần dùng thiết bị đỡ hộ như gậy, khung chống, đai lưng. Khi đau nhiều mà chưa có điều kiện đi khám bác sĩ thì nên ngơi nghỉ tại giường, hạn chế hoạt động nặng, mát xa, sử dụng kem bôi thuốc kháng viêm non-steroid hoặc uống thuốc giảm đau như paracetamol. Khi cơn đau đã giảm, có thể tập thể dục khoan khoái. Khi đi khám bác sĩ và đã có chỉ định chữa trị thì nên bền chí và cần mẫn uống thuốc. Bệnh nhân cần xác định đây là bệnh kinh niên và phải chữa trị lâu dài.
     Giới hạn các hệ quả của bệnh THCS
Cần phòng bệnh THCS ngay từ khi còn nhỏ. Ăn nhiều thức ăn giàu các chất chống oxy hóa như vitamin C và E có nhiều trong các loại rau, quả. Người nhiều tuổi nên uống bổ sung vitamin D và canxi hằng ngày để cột sống chắc khỏe. Luôn giữ phong thái đúng ngay cả khi nằm ngủ, ngồi, đứng. Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, giúp cho sụn khớp mở mang. Để ngừa THCS thắt lưng, có thể tập một số động tác các cơ vùng thắt lưng như tập nghiêng xương chậu, tập cơ bụng, tập khối cơ cạnh sống. Có thể đi bộ, tập thái cực quyền, khi ngủ không nên kê gối quá cao. Khi đã bị thoái hóa cột sống thì tốt nhất là tuân các chế độ điều trị do bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định.

Incoming search terms:

  • cách trị bệnh khoái hóa cột sống